نگرانی متخصصان از افزایش مصرف قارچ جادویی و تبلیغات گمراهکننده در فضای مجازی
تبلیغات فریبنده در فضای مجازی مبنی بر درمان اختلالات روانی با قارچ جادویی، نگرانی متخصصان را برانگیخته است.
“اگر به دنبال درمان افسردگی و استرس با قارچ جادویی هستید، عدد یک را کامنت کنید.” این جملهایست که احتمالا بارها در فضای مجازی دیدهاید. جملهای برای تبلیغ و فروش محصولی که منشأ گیاهی دارد، اما به شما نمیگویند که حاوی روانگردان است و مصرفش عوارض زیانباری خواهد داشت. خیلیها تصور میکنند که مخدر با منشأ گیاهی بیخطر است و صرفا تجربهای لذتبخش رقم میزند، اما رامین رادفر، دبیر علمی هفدهمین کنگره دانش اعتیاد و فلوشیپ مطالعات اعتیاد از آمریکا میگوید: «این گیاه با وجود کاربرد درمانیاش، اگر به شکل خودسرانه مصرف شود، خطرات جدی خواهد داشت.» او با تأکید بر ضرورت اطلاعرسانی عوارض مصرف قارچ جادویی درباره اهمیت این گیاه و آسیبهای آن چند نکته را با همشهری مطرح کرده که در ادامه میخوانید.
تبلیغات گمراهکننده
طی دهههای گذشته، قارچ جادویی یا سیلوسایبین بهدلیل ویژگیهای روانگردان و تأثیر آن بر ادراک و آگاهی انسان، بسیار بحثبرانگیز بود. اما تحقیقات علمی نشان داد میتوان از این ماده در درمان برخی اختلالات روانپزشکی، ازجمله افسردگی مقاوم به درمان و اضطراب ناشی از بیماریهای صعبالعلاج استفاده کرد. برخی کشورهای اروپایی، استرالیا و کانادا هم استفاده از آن را برای رفع PTSD و بیماریهای روانی شروع کردهاند، اتفاقی که منجر به سوءاستفاده شده و فروشندگان این قارچها با استناد به کاربرد علمی این گیاه، مصرف قارچ جادویی را بیخطر عنوان میکنند.
خاصیت و عوارض قارچ جادویی
قارچ جادویی دارای آثار روانگردان، ازجمله احساس بیوزنی، حساسیت بینایی و شنوایی، انحراف فضا، عدم آگاهی از زمان و توهمات رنگی است. عوارض آن نیز حدود ۳ تا ۶ساعت پس از مصرف شامل بیقراری، لرز، اضطراب، سرخوشی و توهم بروز میکند.
تهدید سلامت روان
با وجود پژوهشهای امیدوارکننده درباره کاربرد سیلوسایبین در افسردگی، اضطراب و حتی اختلال مصرف الکل، استفاده تفننی آن رو به افزایش است و میتواند منجر به وابستگی رفتاری شود. برخی افراد تصور میکنند، چون سیلوسایبین منشأ گیاهی دارد، بیخطر است و حتی اگر در فضای غیرکلینیکی استفاده شود، صرفا تجربهای لذتبخش خواهد بود. اما مصرف این قارچها بدون نظارت و ارزیابی تخصصی میتواند منجر به بروز عوارض ناخوشایندی در سلامت روان یا حتی تشدید بیماریهای زمینهای شود. به همین دلیل باید درباره قارچ جادویی و سایر ترکیبات روانگردان آگاهی مردم بهویژه جوانها افزایش پیدا کند.
فروش غیرقانونی و روند افزایشی مصرف
فروش قارچ جادویی در ایران غیرقانونی است، اما در فضای مجازی و برخی بسترهای آنلاین بهراحتی عرضه میشود. هر ۱۰ گرمش هم چیزی حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد. مطالعات جهانی نشان میدهد که آمار مصرف قارچهای جادویی در بسیاری از کشورها در گروههای سنی جوان چندبرابر شده و حاکی از روند رو به رشد استقبال از مخدرهای گیاهی است. براساس این مطالعه، درصد جوانانی که از مخدرهای گیاهی ازجمله قارچ جادویی استفاده کردهاند از ۳درصد در سال۲۰۱۱، به ۵درصد در سال۲۰۱۶ و ۸درصد در سال۲۰۲۱ رسیده است.
این مطالب نشان میدهد که مصرف قارچ جادویی، به رغم تبلیغات فریبنده، نه تنها بیخطر نیست، بلکه میتواند عواقب جبرانناپذیری برای سلامت جسمی و روانی افراد داشته باشد. افزایش آگاهی عمومی و اطلاعرسانی دقیق در مورد خطرات این ماده مخدر، میتواند نقش مهمی در پیشگیری از مصرف خودسرانه و کاهش آسیبهای ناشی از آن ایفا کند.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
