دانشمندان دانشگاه نیویورک ابوظبی در پژوهش جدیدی نشان دادهاند که میکروبیوم دهان میتواند نشانههای اولیه چاقی را آشکار کند و احتمالاً راهبردهای پیشگیری از این بیماری مزمن را تغییر دهد.
میکروبهای دهان؛ نشانگر جدید خطر چاقی
چاقی به عنوان یک بحران سلامت جهانی شناخته میشود و براساس آمار سازمان جهانی بهداشت، حدود ۸۹۰ میلیون نفر دچار چاقی و ۲.۵ میلیارد بزرگسال مبتلا به اضافه وزن هستند. در حالی که عوامل شناختهشدهای مانند رژیم غذایی، سبک زندگی و ژنتیک در افزایش وزن نقش دارند، نقش میکروبیوم دهان در این معادله کمتر بررسی شده است. میکروبیوم دهان دومین اکوسیستم میکروبی بزرگ بدن است و پژوهش جدید نشان میدهد که تفاوتهای قابل توجهی بین میکروبهای دهان افراد چاق و افراد با وزن سالم وجود دارد.
در این پژوهش، محققان دانشگاه نیویورک ابوظبی DNA میکروبی را در نمونههای بزاق ۶۲۸ بزرگسال بررسی کردند که ۹۷ نفر از آنها چاق بودند. نتایج با ۹۵ شرکتکننده دارای وزن سالم مقایسه شد. یافتهها نشان داد افراد چاق دارای مجموعه متفاوتی از میکروبها در دهان هستند، از جمله افزایش باکتریهای التهابی مانند استرپتوکوک پاراسانگوئینیس و میکروبهای تولیدکننده لاکتات. سطح بالای لاکتات با خطر بیشتر دیابت نوع ۲ و اختلالات متابولیک مرتبط است.
تفاوتهای عملکردی میکروبها در چاقی
محققان فراتر از نوع میکروبها، ۹۴ تفاوت عملکردی در فعالیتهای میکروبی دهان یافتند. در گروه چاق، میکروبها در تجزیه قندها و پروتئینهای مرتبط با مشکلات سلامتی فعالتر بودند. این تغییرات متابولیکی باعث افزایش مواد شیمیایی مانند اوریدین و اوراسیل شدند که میتوانند اشتها را افزایش دهند. همچنین، میکروبهای گروه چاق توانایی کمتری در تولید مواد مغذی ضروری برای بدن داشتند.
این نتایج نشان میدهد که میکروبیوم دهان نه تنها میتواند به عنوان نشانگر تشخیص زودهنگام چاقی عمل کند، بلکه ممکن است در مسیرهای متابولیکی مرتبط با افزایش وزن نیز نقش داشته باشد.
آیا میکروبهای دهان علت چاقی هستند یا معلول آن؟
دانشمندان هنوز نمیدانند آیا تفاوتهای میکروبی علت چاقی هستند یا نتیجه آن. اما حتی اگر این تفاوتها معلول چاقی باشند، میتوانند به عنوان ابزار تشخیص زودهنگام و راهی برای پیشگیری مورد استفاده قرار گیرند. پژوهشگران معتقدند تغییرات مکانیسمی میکروبیوم-متابولیت دهان و تعامل میکروبیوم-میزبان دهان میتواند به عنوان اهداف جدید برای پیشگیری و مداخله در چاقی مطرح شود.
چشمانداز آینده؛ آزمایش دهانشویه برای پیشبینی چاقی
این پژوهش میتواند راه را برای توسعه آزمایشهای ساده دهانشویه باز کند که خطر چاقی را پیش از وقوع افزایش وزن شناسایی کند. اگر مشخص شود میکروبها علت چاقی هستند، درمانهای جدیدی برای اصلاح اکوسیستم دهان و دندان و پیشگیری از چاقی نیز قابل طراحی خواهد بود.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*