وقتی شنوایی کودکان در خطر است
متخصصان گوش و حلق و بینی نسبت به رشد نگرانکننده آمار کمشنوایی در میان کودکان و نوجوانان ایرانی هشدار میدهند. به گفته آنان، سبک زندگی مدرن و به ویژه استفاده نادرست از هدفون و هندزفری، مهمترین عامل این آسیب شنوایی زودرس است که اغلب بدون علامت واضح پیشروی میکند.
آمارهای نگرانکننده از شیوع کمشنوایی در مدارس
بر اساس آخرین گزارشهای وزارت بهداشت، حدود ۸.۶ درصد از جمعیت ایران با درجاتی از مشکل شنوایی دستوپنجه نرم میکنند. این آمار در میان کودکان و نوجوانان وضعیت بغرنجتری را نشان میدهد: بین ۳ تا ۵ درصد کودکان پیشدبستانی و حدود ۱۳ تا ۱۴ درصد از دانشآموزان، دچار کمشنوایی هستند. دکتر ابراهیم رزمپا، متخصص گوش و حلق و بینی، در این رابطه توضیح میدهد: «بیماران نوجوان زیادی با اختلالات شنوایی مانند وزوز گوش مراجعه میکنند که بسیاری از آنان حتی از وجود مشکل خود بیخبرند. آسیب در مراحل اولیه ممکن است چندان محسوس نباشد، اما به تدریج و به طور موذیانهای پیشرفت میکند.»
هدفون و هندزفری: متهمان اصلی آسیب شنوایی نسل جوان
دکتر رزمپا استفاده نادرست از هدفون و هندزفری را عامل اصلی افزایش کمشنوایی در نوجوانان زیر ۴۰ سال میداند. وی با اشاره به استانداردهای ایمنی صدا میگوید: «صداهای ۸۰ تا ۹۰ دسیبل در صورت تماس طولانیمدت بیخطر نیستند. قاعده کلی این است که با افزایش شدت صدا، زمان مجاز تماس باید به طور چشمگیری کاهش یابد. برای مثال، قرارگیری در معرض صدای ۱۰۰ دسیبلی فقط تا دو ساعت و برای صدای ۱۱۵ دسیبلی حداکثر ۱۵ دقیقه بیخطر است.» وی تأکید میکند که رعایت نکردن این اصل، منجر به آسیب دائمی و غیرقابل برگشت به سلولهای حساس گوش داخلی میشود.
ترومای صوتی؛ آسیبی خاموش با عواقبی ماندگار
به گفته متخصصان، کمشنوایی ناشی از سروصدا (ترومای صوتی) در حال حاضر یکی از شایعترین و در عین حال قابل پیشگیریترین موارد است. دکتر رزمپا سایر عوامل خطر را اینگونه برمیشمارد:
- حضور در کنسرتها و نشستن نزدیک به بلندگوها
- قرارگیری مداوم در محیطهای پرسر و صدا مانند حاشیه فرودگاهها
- شرکت در مراسمی مانند چهارشنبهسوری با انفجار ترقههای پرصدا
وی با ابراز تأسف خاطرنشان میکند: «متأسفانه آسیب ناشی از ترومای صوتی درمان دارویی یا جراحی ندارد و تنها راه مقابله با آن، پیشگیری است. هنگامی که سلولهای شنوایی از بین بروند، دیگر قابل جایگزینی نیستند.»
نشانههای هشداردهنده و لزوم غربالگری به موقع
اولین و شایعترین علامت هشداردهنده آسیب شنوایی، احساس وزوز گوش (صدای زنگ، وزوز یا هیس در گوش) است. در مراحل پیشرفتهتر، فرد در درک مکالمات، به ویژه در محیطهای شلوغ، دچار مشکل میشود. کارشناسان بر لزوم معاینات دورهای و غربالگری شنوایی، به ویژه در گروههای پرخطر مانند نوجوانان و افرادی که در معرض سروصدای زیاد هستند، تأکید میکنند. یک راهکار ساده برای محافظت از شنوایی، قانون ۶۰-۶۰ است: استفاده از هدفون با حداکثر ۶۰ درصد حجم صدا و به مدت حداکثر ۶۰ دقیقه در روز، سپس استراحتی به گوشها داده شود. هوشیاری والدین و آموزش نوجوانان درباره این خطر خاموش، گام اول و مؤثرترین قدم در مسیر پیشگیری از اپیدمی کمشنوایی در نسل آینده است.
مجله سلامت و بهداشت دکتر هادی خرم نژاد
About the Author
