یک متخصص اورولوژی با اشاره به افزایش شیوع سنگ کلیه در کشور، به بررسی علائم شایع، عوامل خطر، روشهای درمان و باورهای نادرست رایج درباره این بیماری پرداخت و بر اهمیت پیشگیری و اصلاح سبک زندگی تأکید کرد.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، دکتر سید محمد حسینینیا، رئیس بیمارستان امام خمینی (ره) شیروان، در توضیح ماهیت سنگ کلیه گفت: سنگ کلیه به تودههای سختی از مواد معدنی و نمکها گفته میشود که در کلیهها تشکیل میشوند. شایعترین نوع آنها، سنگهای کلسیمی هستند. وی افزود: سبک زندگی کمتحرک، مصرف ناکافی آب، رژیم غذایی پرنمک و پرپروتئین و همچنین گرمای هوا از عوامل اصلی افزایش بروز این بیماری در سالهای اخیر است.
علائم هشداردهنده سنگ کلیه
دکتر حسینینیا مهمترین علامت سنگ کلیه را درد ناگهانی و شدید در ناحیه پهلو یا کمر دانست که ممکن است به کشاله ران نیز تیر بکشد. به گفته او، این درد گاهی با تهوع، استفراغ، وجود خون در ادرار یا سوزش ادرار همراه است. وی تأکید کرد: بسته به محل قرارگیری سنگ، علائم میتواند متفاوت باشد. برخی سنگها بدون علامت هستند و تنها در سونوگرافی بهطور اتفاقی کشف میشوند، در حالی که سنگهای کوچک نیز ممکن است درد شدیدی ایجاد کنند.
نقش تغذیه در بروز یا پیشگیری از سنگ کلیه
این متخصص اورولوژی با تأکید بر نقش تغذیه در پیشگیری از سنگ کلیه گفت: مصرف کم آب، استفاده زیاد از نمک، نوشابههای تیره، پروتئین حیوانی و برخی سبزیجات مانند اسفناج میتواند خطر تشکیل سنگ را افزایش دهد. او توصیه کرد: افراد باید روزانه حداقل ۲ تا ۲.۵ لیتر آب بنوشند و مصرف گوشت قرمز، نمک و غذاهای فرآوریشده را محدود کنند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
دکتر حسینینیا توضیح داد: افرادی با سابقه خانوادگی سنگ کلیه، بیماران مبتلا به اختلالات متابولیک مانند پرکاری پاراتیروئید، ساکنان مناطق گرمسیر، افراد کمتحرک و کسانی که رژیمهای سخت کاهش وزن میگیرند، بیشتر در معرض ابتلا به سنگ کلیه قرار دارند.
روشهای درمان سنگ کلیه
وی در خصوص درمان این بیماری گفت: بسته به اندازه، جنس و محل سنگ، درمان متفاوت است. سنگهای کوچک معمولاً با مصرف مایعات فراوان، دارو و صبر دفع میشوند. اما در موارد بزرگتر، ممکن است نیاز به سنگشکنی بروناندامی (ESWL)، یورتروسکوپی یا حتی جراحی باشد.
راهکارهای پیشگیری از عود مجدد
برای جلوگیری از بازگشت مجدد سنگ کلیه، دکتر حسینینیا توصیه کرد: نوشیدن مداوم آب، کاهش مصرف نمک و گوشت، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از بیتحرکی طولانیمدت و انجام بررسیهای دورهای کلیهها بهویژه در افراد با سابقه سنگ، ضروری است. در برخی موارد نیز آزمایش ترکیب ادرار برای شناسایی علت تشکیل سنگ انجام میشود.
باورهای نادرست درباره لبنیات و سنگ کلیه
وی در پاسخ به این باور رایج که مصرف لبنیات باعث سنگ کلیه میشود، گفت: این تصور اشتباه است. مصرف متعادل لبنیات، بهویژه شیر و ماست کمچرب، نهتنها مضر نیست بلکه میتواند از تشکیل سنگ جلوگیری کند. کلسیم موجود در لبنیات با اگزالات غذا در روده ترکیب شده و مانع جذب بیش از حد آن به خون و کلیهها میشود. البته مصرف مکملهای کلسیم بدون تجویز پزشک میتواند خطرناک باشد.
مصرف ویتامین D و ارتباط آن با سنگ کلیه
در خصوص مصرف ویتامین D، دکتر حسینینیا هشدار داد: مصرف معمول این ویتامین طبق تجویز پزشک مشکلی ایجاد نمیکند، اما مصرف خودسرانه و بیش از حد آن، بهویژه همراه با مکملهای کلسیم، میتواند سطح کلسیم خون را افزایش داده و خطر تشکیل سنگهای کلیوی را بالا ببرد. بنابراین، مصرف ویتامین D باید تحت نظر پزشک و پس از بررسی سطح آن در خون انجام شود.
در پایان، این متخصص بر اهمیت آگاهی عمومی، اصلاح سبک زندگی و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم مشکوک تأکید کرد و افزود: پیشگیری همواره سادهتر و کمهزینهتر از درمان است.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
