مطالعهای که در ESCMID Global ۲۰۲۵ ارائه شد، نشان میدهد که در سال ۲۰۲۲ میلادی، بیش از ۳ میلیون کودک در سراسر جهان جان خود را به دلیل عفونتهای ناشی از مقاومت ضد میکروبی (AMR) از دست دادهاند.
بر اساس این مطالعه، که بر نیاز فوری به تدوین و اجرای استراتژیهای منطقهای و جهانی برای کنترل AMR در کودکان تاکید دارد، مناطق جنوب شرق آسیا و آفریقا به عنوان مناطق پرخطر در این زمینه شناسایی شدهاند.
مقاومت ضد میکروبی زمانی رخ میدهد که باکتریها، که قدمتی بیش از سه میلیارد سال تکامل دارند، توانایی تغییر ساختار خود را به دست میآورند تا در برابر اثرات آنتیبیوتیکها، داروهایی که برای از بین بردن آنها طراحی شدهاند، مقاومت کنند. استفاده بیرویه و گسترده از آنتیبیوتیکها این روند سازگاری باکتریها را تسریع میکند.
AMR یک تهدید جدی برای سلامت کودکان است، زیرا آنها در برابر عفونتها بسیار آسیبپذیر هستند. دادههای این مطالعه نشان میدهد که در سال ۲۰۲۲، بیش از ۷۵۲ هزار کودک در جنوب شرق آسیا و ۶۵۹ هزار کودک در آفریقا به دلیل عوارض ناشی از AMR فوت کردهاند. بسیاری از این مرگها با مصرف آنتیبیوتیکهای Watch (داروهایی با خطر بالای ایجاد مقاومت) و Reserve (آخرین گزینه درمانی برای عفونتهای شدید و مقاوم به چند دارو) مرتبط بودهاند.
لازم به ذکر است که آنتیبیوتیکهای Watch و Reserve نباید به عنوان خط اول درمان مورد استفاده قرار گیرند و مصرف آنها باید صرفاً به افرادی محدود شود که برای حفظ اثربخشی و کاهش مقاومت به آنها نیاز دارند. در مقابل، آنتیبیوتیکهای Access به دلیل پتانسیل پایینتر در ایجاد مقاومت، به طور گستردهتر در دسترس بوده و برای درمان عفونتهای رایج استفاده میشوند.
گزارشها حاکی از آن است که بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱، مصرف آنتیبیوتیکهای Watch در جنوب شرق آسیا ۱۶۰ درصد و در آفریقا ۱۲۶ درصد افزایش یافته است. در همین بازه زمانی، استفاده از آنتیبیوتیکهای Reserve نیز در جنوب شرق آسیا ۴۵ درصد و در آفریقا ۱۲۵ درصد رشد داشته است. در سطح جهانی، از مجموع بیش از ۳ میلیون مرگ و میر کودکان، ۲ میلیون مورد با مصرف آنتیبیوتیکهای Watch و Reserve مرتبط بوده است.
عوامل متعددی در تشدید AMR در کشورهای با درآمد کم و متوسط نقش دارند، از جمله ازدحام جمعیت در بیمارستانها، بهداشت نامناسب و اقدامات ضعیف در زمینه پیشگیری از عفونت که گسترش پاتوژنهای مقاوم در محیطهای بیمارستانی و جوامع را تسهیل میکنند. همچنین، به دلیل کمبود ابزارهای تشخیصی مناسب و نگرانی از تشخیص اشتباه، مصرف بیش از حد و سوء استفاده از آنتیبیوتیکها در این مناطق رایج است. علاوه بر این، بسیاری از کشورهای با درآمد پایین و متوسط فاقد برنامههای نظارت ملی و پایش ضد میکروبی موثر هستند که ردیابی روند مقاومت و تدوین پروتکلهای درمانی کارآمد را دشوار میسازد.
یک متخصص در این زمینه هشدار داد که افزایش مقاومت به آنتیبیوتیکهای Watch و Reserve در نهایت منجر به شکست بیشتر درمانها خواهد شد و نرخ مرگ و میر، که در حال حاضر نیز نگرانکننده است، به طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت، به ویژه در کشورهای با درآمد کم و متوسط که دسترسی به درمانهای جایگزین و مداخلات پزشکی پیشرفته ممکن است محدود باشد. این متخصص تاکید کرد که بررسی و مقابله با این موضوع نیازمند اقدام فوری و هماهنگ در سطوح منطقهای و جهانی است.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
