سازمان غذا و دارو با انتشار گزارشی رسمی تأکید کرد که تنها نمک یددار تصفیهشده گزینهای ایمن و مورد تأیید برای مصرف روزانه در خانوادههاست و مصرف انواع دیگر نمک، بهویژه نمونههای رنگی و غیرصنعتی، تهدیدی جدی برای سلامت عمومی به شمار میآید.
عبدالعظیم بهفر، مدیرکل فرآوردههای غذایی و آشامیدنی این سازمان، ضمن هشدار درباره رواج مصرف نمکهای غیرمجاز در سطح کشور، اعلام کرد: نمک یددار تصفیهشده تحت کنترل کامل و استانداردهای بهداشتی در کارخانههای مجاز تولید میشود و طی فرآیند صنعتی، عناصر مضر از جمله فلزات سنگین نظیر سرب، قلع و آرسنیک حذف میگردند.
او با اشاره به نقش ید در سلامت عمومی، افزود: این ماده معدنی حیاتی موجب پیشگیری از بیماریهایی نظیر کمکاری تیروئید، گواتر و اختلالات رشد مغزی بهویژه در کودکان و زنان باردار میشود. بهفر یادآور شد که در دهه ۶۰، بحران کمبود ید در کشور موجب افزایش چشمگیر اختلالات تیروئیدی شد که در نهایت منجر به اجرای سیاست ملی افزودن ید به نمک خوراکی شد.
نمکهای رنگی و طبیعی؛ فاقد ید و حاوی آلایندههای خطرناک
بر اساس گزارش سازمان غذا و دارو، نمکهای عرضهشده با عنوانهایی نظیر “سنگ نمک”، “نمک صورتی”، “نمک قرمز” یا “نمک دریا” نهتنها فاقد ید هستند بلکه به دلیل تصفیهنشدن صنعتی، ممکن است حاوی ترکیبات سرطانزا و فلزات سنگین باشند. در حال حاضر هیچ کارخانهای در کشور مجوز رسمی برای تولید نمکهای رنگی یددار ندارد و عرضه آنها برخلاف استانداردهای بهداشتی است.
مدیرکل سازمان غذا و دارو همچنین با اشاره به برخی محصولات موسوم به نمک دریایی یددار، گفت: تنها تعداد معدودی از کارخانههای کشور مجوز تولید این نوع نمک را دارند و محصولاتشان باید پس از تأیید نهایی، در بازار توزیع شوند. وی در عین حال تأکید کرد که هرگونه ادعای یددار بودن این محصولات بدون پشتوانه آزمایشگاهی و تأیید سازمان، فاقد اعتبار است.

ضرورت نظارت و فرهنگسازی درباره انتخاب نمک سالم
بهفر هشدار داد که برخی رستورانها و مراکز غذایی از نمکهای غیرمجاز استفاده میکنند. در حالی که مجازاتهای فعلی کافی نیستند، تشدید نظارتها و ارتقاء سطح آگاهی عمومی میتواند نقش مهمی در کاهش تهدیدهای ناشی از مصرف نمکهای تصفیهنشده ایفا کند.
او در پایان افزود: نمک یددار تصفیهشده علاوه بر ارتقاء طعم غذا، نقش حیاتی در حفاظت از تیروئید، رشد مغزی کودکان و سلامت نسلهای آینده دارد. در مقابل، مصرف نمکهای غیرمجاز میتواند به تهدیدی خاموش در سفرههای ایرانی تبدیل شود؛ تهدیدی که با انتخاب صحیح، میتوان از آن پیشگیری کرد.
مجله سلامتی دکتر هادی خرم نژاد