مردان همواره بهعنوان افرادی با کمترین میزان خودمراقبتی شناخته میشوند و آمارها نشان میدهد که آسیبهای ناشی از فشارهای روانی و بیماریهای جدی در میان آنها بیشتر از زنان گزارش میشود. با وجود آنکه هفته سلامت مردان فرصتی برای توجه به این معضل فراهم کرده، همچنان بیمیلی به چکاپهای دورهای، غربالگریهای ضروری و مراجعه به روانشناس، تهدیدی جدی برای سلامت جسم و روان این قشر محسوب میشود. در گفتوگو با متخصصان نظام سلامت، عوامل مهمی که به دلیل این بیتوجهی، سلامت مردان را هدف گرفتهاند، بررسی شده است که در ادامه میخوانید.
تست سالانه پروستات برای این مردان ضروری است
ناصر سیمفروش، رئیس قطب اورولوژی ایران، با اشاره به دو سرطان شایع در مردان میگوید: «سرطان پروستات، شایعترین سرطان مردان در تمام دنیاست و سرطان مثانه نیز به دلیل مصرف بالای سیگار، قلیان و تریاک در ایران شیوع بالایی دارد.» وی تأکید میکند که افراد با سابقه خانوادگی سرطان پروستات، بهتر است پس از ۴۰ سالگی سالانه یک تا دو بار آزمایش PSA انجام دهند و در افراد بدون سابقه خانوادگی، این آزمایش از ۵۰ سالگی بهصورت سالانه توصیه میشود.
وقتی سلامتی مردان در خطر است
سیمفروش با اشاره به خطرناک بودن برخی از انواع سرطان پروستات، میافزاید: حدود ۵ تا ۱۰ درصد سرطانهای پروستات از نوع تهاجمی هستند که میتوانند به استخوانها و سایر اندامها گسترش یابند و خطر مرگ داشته باشند، اما خوشبختانه حدود ۹۰ درصد موارد در صورت تشخیص بهموقع، قابل کنترل و درمان هستند. با این حال، بسیاری از مردان تا زمانی که علائم شدید نشوند، برای انجام این آزمایشها اقدام نمیکنند.
قاتلان مثانه را جدی بگیرید
سرطان مثانه از آن بیماریهایی است که اغلب آرام و بیصدا آغاز میشود، اما میتواند ناگهان با یک علامت ساده خود را نشان دهد. سیمفروش در اینباره هشدار میدهد: «این سرطان در مردان شیوع بیشتری دارد و ارتباط مستقیم آن با مصرف سیگار و دخانیات، آن را به یکی از قابل پیشگیریترین سرطانهای دستگاه ادراری تبدیل کرده است. بیتوجهی به علائم، فرصت طلایی تشخیص زودهنگام را از بیمار میگیرد.» به گفته این متخصص، با وجود پیشرفتهای تشخیصی و درمانی، همچنان بخش قابل توجهی از بیماران در مراحل پیشرفته سرطان مراجعه میکنند.
وی تأکید میکند: «مشاهده کوچکترین میزان خون در ادرار باید توسط فرد جدی گرفته و پیگیری شود، بهویژه در افرادی که سیگار، قلیان یا تریاک مصرف میکنند. اینها قاتلان مثانه و از مهمترین عوامل تخریبکننده سلامت این ارگان از بدن هستند.»
مردها به روانشناس مراجعه نمیکنند
آمارها نشان میدهد مردان کمتر از زنان به روانشناس و مشاور مراجعه میکنند، اما نرخ خودکشی، رفتارهای پرخطر و آسیبهای ناشی از فشارهای روانی در میان آنها بالاتر است. محمد گراوندنیا، دکتری روانشناسی، این مسئله را پدیدهای جهانی میداند که به یک فرهنگ یا کشور خاص محدود نمیشود. به گفته او، اگرچه عوامل زیستی در این موضوع نقش دارند، اما ساختارهای فرهنگی و اجتماعی تأثیر بیشتری دارند؛ به مردان آموخته میشود که همیشه قوی و خودکفا باشند و احساسات منفی خود را پنهان کنند.
گراوندنیا به «افسردگی پنهان» در مردان اشاره میکند و میگوید: «بخشی از تفاوت آمار افسردگی زنان و مردان ناشی از این است که بسیاری از مردان از ترس قضاوت شدن، علائم خود را گزارش نمیکنند.» به گفته این تراپیست، فشار ناشی از نقشهای اجتماعی و اقتصادی نیز سلامت روان مردان را تحت تأثیر قرار میدهد و سرکوب احساسات و نادیده گرفتن فشارهای روانی میتواند پیامدهای جدی جسمی و روانی داشته باشد و حتی خطر برخی بیماریهای مرتبط با استرس مثل سکته مغزی را افزایش دهد.
تهدید خاموش قلب مردان
متخصصان قلب نیز میگویند بسیاری از مردان تا زمانی که دچار درد قفسه سینه، تنگی نفس یا حتی سکته قلبی نشوند، برای چکاپ مراجعه نمیکنند. فشار خون بالا، چربی خون، دیابت، مصرف دخانیات، استرسهای شغلی و کمک تحرکی از مهمترین عوامل خطر بیماریهای قلبی در مردان هستند. در حالی که بسیاری از این عوامل با یک آزمایش ساده و معاینات دورهای قابل شناسایی و کنترلند، مردان معمولاً مراجعه به پزشک را به تعویق میاندازند و همین موضوع احتمال بروز سکتههای زودرس و مرگهای قابل پیشگیری را افزایش میدهد.
کارشناسان سلامت بر این باورند که تغییر این روند نیازمند فرهنگسازی در زمینه خودمراقبتی، تشویق مردان به انجام چکاپهای دورهای و کاهش انگهای اجتماعی مرتبط با مراجعه به روانشناس است. توجه به سلامت مردان نهتنها به نفع خود آنها، بلکه به سود خانوادهها و جامعه است و باید به یک اولویت جدی در نظام سلامت کشور تبدیل شود.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
