آمارهای وزارت بهداشت نشان میدهد که جمعیت مصرفکنندگان قلیان در کشور از ۴.۵ درصد در سال ۱۴۰۰ به حدود ۷ تا ۸ درصد در سالهای اخیر رسیده است. این روند افزایشی با گسترش عرضه آنلاین قلیان و دسترسی آسانتر به انواع طعمدار و میوهای همراه بوده است؛ محصولاتی که به گفته متخصصان، آسیب آنها کمتر از تنباکوی سنتی نیست و تهدیدی جدی برای سلامت مغز و بدن محسوب میشوند.
قلیان و آسیب مستقیم به مغز
احسان شریفیپور، دبیر انجمن سکته مغزی ایران، تأکید میکند که حتی یک بار مصرف قلیان در هفته میتواند به سلولهای مغزی آسیب وارد کند. دود قلیان حاوی بیش از هزار ماده سمی است که از طریق استنشاق وارد خون و اندامهای حیاتی میشود. مهمترین اثرات آن شامل:
قلیان خطر سکته مغزی را افزایش میدهد
ورود منواکسید کربن و ایجاد آسیب برگشتناپذیر به سلولهای مغزی
تصلب شرایین و سختی عروق مغزی، زمینهساز لخته خون و انسداد عروق
افزایش خطر سکته مغزی و بیماریهای قلبی-عروقی
سکته مغزی؛ دومین علت مرگومیر
سکته مغزی دومین عامل مرگومیر در ایران و جهان است و یکی از اصلیترین دلایل ناتوانی افراد به شمار میرود. مصرف دخانیات، بهویژه قلیان، خطر سکته مغزی را ۶ تا ۱۰ برابر افزایش میدهد. این فرآوردهها با بالا بردن فشار خون و کلسترول منفی، اثرات برگشتناپذیری بر مغز و سایر اندامها بر جای میگذارند.
آگاهی عمومی؛ کلید پیشگیری
کارشناسان تأکید دارند که اطلاعرسانی گسترده درباره مضرات قلیان میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف داشته باشد. تجربه کشورهای اروپایی نشان داده است که افزایش آگاهی جوانان از آسیبهای الکل و دخانیات، حتی به تعطیلی برخی کارخانههای تولید مشروبات منجر شده است. در ایران نیز آگاهی مردم از خطرات قلیان میتواند اثربخشتر از هزینههای سنگین درمانی باشد.
ضرورت فرهنگسازی ملی
برای مقابله با روند رو به رشد مصرف قلیان، نیاز به عزم ملی وجود دارد. اگر جامعه قلیان را بهعنوان یک ماده مضر بشناسد و از آن دوری کند، میتوان از بروز بسیاری از بیماریهای مزمن و هزینههای سنگین درمانی جلوگیری کرد. فرهنگسازی و آموزش عمومی، بهویژه در میان جوانان، راهکار اصلی برای کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری از سکته مغزی خواهد بود.
جمعبندی
مصرف قلیان نهتنها یک سرگرمی بیخطر نیست، بلکه عاملی جدی در افزایش خطر سکته مغزی و بیماریهای قلبی-عروقی محسوب میشود. حتی مصرف هفتگی آن میتواند به سلولهای مغزی آسیب وارد کند. آگاهی عمومی، قانونگذاری و فرهنگسازی گسترده، تنها راهکارهای مؤثر برای کاهش مصرف و حفظ سلامت جامعه در برابر این تهدید جدی هستند.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
