خطر مواد شیمیایی سمی در گیسهای مصنوعی و اکستنشن مو
پژوهشگران آمریکایی با بررسی ۴۳ محصول اکستنشن مو و گیسهای مصنوعی دریافتند دهها ترکیب شیمیایی خطرناک از جمله مواد سرطانزا و مختلکنندههای غدد درونریز در این محصولات به کار رفته که میتوانند از راه پوست سر جذب یا هنگام حرارتدیدن استنشاق شوند.
به گزارش سلامتنیوز، یک مطالعه جدید از مؤسسه سایلنت اسپرینگ در ماساچوست نشان میدهد همان مواد شیمیایی که در لولههای پیویسی، آفتکشها و کفپوشها یافت میشود، در برخی از گیسهای مصنوعی، موهای بافته و اکستنشنهای مو نیز وجود دارد. این یافته نگرانکننده بار دیگر توجه متخصصان سلامت را به خطرات محصولات آرایشی و مراقبت از مو به ویژه برای جوامع آسیبپذیر جلب کرده است.
مواد سرطانزا و مختلکنندههای هورمونی در محصولات محبوب مو
پژوهشگران در این مطالعه که نتایج آن اخیراً منتشر شده، ۴۳ محصول اکستنشن مو را از فروشگاههای اینترنتی و محلی خریداری و آزمایش کردند. آنها در مجموع ۱۶۹ ماده شیمیایی در این محصولات شناسایی کردند که دهها مورد از آنها جزء ترکیبات خطرناک طبقهبندی میشوند.
یافتههای این تحقیق نشان میدهد ۴۱ محصول از ۴۳ محصول آزمایششده حاوی مواد شیمیایی خطرناک بودند. تنها دو محصول از برندهای Spetra و Latched & Hooked که برچسب غیر سمی داشتند، ایمن تشخیص داده شدند. از میان مواد شیمیایی شناساییشده، ۱۲ ترکیب در فهرست مواد سرطانزا و مضر قانون کالیفرنیا (معروف به Proposition ۶۵) قرار دارند که میتوانند باعث نقص مادرزادی، سرطان و مشکلات باروری شوند. همچنین ۱۷ ترکیب مرتبط با سرطان پستان در ۳۶ نمونه از محصولات یافت شد.
الیسیا فرانکلین، پژوهشگر مؤسسه سایلنت اسپرینگ و نویسنده اصلی این مطالعه، میگوید: آنچه ما را شگفتزده کرد، وجود ارگانوتینها (ترکیبات آلی-قلعی) در چهار نمونه بود. این ترکیبات معمولاً در محصولات مصرفی یافت نمیشوند و به عنوان تثبیتکننده در پیویسی استفاده میشوند که با سرطان و اختلالات هورمونی مرتبط هستند و برای محیطزیست بسیار مضرند.
راههای نفوذ مواد سمی به بدن و گروههای در معرض خطر
دکتر کریس پرنل، مدیر مرکز عدالت سلامت در انجمن ملی پیشرفت رنگینپوستان (NAACP) آمریکا، توضیح میدهد که مواد شیمیایی موجود در این محصولات از سه راه اصلی میتوانند وارد بدن شوند:
- جذب از راه پوست سر که میتواند منجر به سوزش، قرمزی و التهاب شود
- استنشاق به ویژه هنگام حرارت دیدن موها برای حالتدهی که ترکیبات سمی را آزاد میکند
- جذب از راه دستها برای افرادی که به طور حرفهای با این محصولات کار میکنند
پرنل تأکید میکند: برخی از این ترکیبات مانند بنزن، سرطانزا هستند و سرب نیز سمیت عصبی دارد. نیاز به تحقیقات بیشتری وجود دارد، اما وجود این مواد در محصولات پرکاربرد، زنگ خطری جدی است که باید بررسی و بر آن نظارت شود.
معمای زنان سیاهپوست؛ سبک محافظتی یا تهدید سلامتی؟
لاریا ادواردز، پژوهشگر دانشگاه کلمبیا، با بیان اینکه اولین بار است وجود ارگانوتینها در اکستنشن مو گزارش میشود، میگوید: این قطعاً نگرانکننده است، بهویژه از نظر اختلالات غدد درونریز که با چاقی و نقص مادرزادی مرتبط هستند.
ادواردز توضیح میدهد برای زنان سیاهپوست، بافتن مو اغلب یک سبک محافظتی محسوب میشود؛ یعنی راهی برای رشد مو و استراحت دادن به آن در برابر مواد شیمیایی صافکننده. او با تأسف میگوید: اینکه بفهمیم همین سبک محافظتی هم آنها را در معرض مواد سمی قرار میدهد، واقعاً تأسفبار است و این وضعیت را معمای زنان سیاهپوست مینامد.
گزارشی در سال گذشته نشان داد در نمونههای ۱۰ برند محبوب موهای بافته مصنوعی، مواد سرطانزا یافت شده و ۹ نمونه از ۱۰ نمونه نیز به سرب آلوده بودند. همچنین محصولات صافکننده شیمیایی مو نیز خطرناک هستند؛ مطالعهای در سال ۲۰۲۳ میلادی نشان داد زنانی که بیش از دو بار در سال از این محصولات استفاده میکنند، ۵۰ درصد بیشتر در معرض ابتلا به سرطان رحم قرار دارند.
تلاشهای قانونی برای مهار بحران و توصیههای ایمنی
در حال حاضر، محصولات اکستنشن مو به ندرت مواد شیمیایی تشکیلدهنده خود را روی بستهبندی ذکر میکنند. اما در سالهای اخیر، تلاشهایی در سطح فدرال و ایالتی آمریکا برای مقابله با این بحران سلامت عمومی شکل گرفته است. بسته قانونی زیبایی ایمنتر (Safer Beauty Bill Package) که در ژوئیه ۲۰۲۵ به کنگره آمریکا ارائه شد، به دنبال توسعه اختیارات نظارتی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) بر محصولات آرایشی، ممنوعیت ۱۸ ماده سمی و الزام به درج هشدار روی محصولات خطرناک است.
فرانکلین به مصرفکنندگان توصیه میکند:
- به دنبال برندهایی باشید که برچسب غیر سمی دارند
- موها را با سرکه سیب آبکشی کنید؛ تحقیقات نشان داده این کار میتواند مواد شیمیایی را کاهش دهد
دکتر پرنل نیز توصیه میکند:
- دفعات استفاده از موهای مصنوعی را محدود کنید
- به دنبال جایگزینهای ایمنتر مانند محصولات گیاهی باشید
- به عنوان مصرفکننده، مطالبهگر باشید و از تولیدکنندگان بخواهید محصولاتی ایمنتر عرضه کنند
او تأکید میکند: مصرفکنندگان، بهویژه جوامع بهحاشیهراندهشده مانند سیاهپوستان، حق دارند از محصولاتی ایمن و عاری از مواد سمی استفاده کنند. همانطور که برای هوای پاک و غذای سالم تلاش میکنیم، باید برای محصولات ایمن نیز مبارزه کنیم.
در دنیایی که زیبایی گاهی با سلامت معاوضه میشود، این پژوهش یادآوری میکند که شاید وقت آن رسیده نگاهی دقیقتر به محصولاتی بیندازیم که به موهایمان میبخشیم. آن گیسهای بلند و زیبا، اگر ناخواسته حامل مواد سمی باشند، ممکن است بهای سنگینتری از آنچه فکر میکنیم داشته باشند.
مجله سلامت و بهداشت دکتر هادی خرم نژاد
About the Author
