تنها ۴۸ درصد نوزادان زیر شش ماه در جهان از شیر مادر تغذیه میشوند
همزمان با هفته جهانی تغذیه با شیر مادر، سازمان جهانی بهداشت (WHO) و صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در بیانیهای مشترک نسبت به کاهش نرخ تغذیه انحصاری نوزادان با شیر مادر هشدار دادند. طبق آمار منتشرشده، تنها ۴۸ درصد نوزادان زیر شش ماه در سراسر جهان به طور کامل از شیر مادر تغذیه میشوند؛ رقمی که فاصله قابلتوجهی با هدف ۶۰ درصدی تعیینشده برای سال ۲۰۳۰ دارد.
شیر مادر؛ نخستین واکسن طبیعی برای نوزادان
در این بیانیه که به امضای تدروس آدهانوم قبریسوس، مدیرکل WHO، و کاترین راسل، مدیر اجرایی یونیسف رسیده، بر اهمیت حیاتی تغذیه با شیر مادر در رشد، سلامت و بقای نوزادان تأکید شده است. این دو مقام بینالمللی شیر مادر را «اولین واکسن» کودک دانستهاند که نقش مؤثری در محافظت از نوزاد در برابر بیماریهایی مانند اسهال و ذاتالریه ایفا میکند.
با وجود این مزایا، درصد پایین تغذیه انحصاری با شیر مادر نشاندهنده ضعف در حمایت ساختاری از مادران شیرده و کمبود آموزشهای تخصصی در نظامهای سلامت است.
دلایل کاهش تغذیه با شیر مادر و پیامدهای آن
بر اساس گزارش WHO و یونیسف، یکی از دلایل اصلی کاهش نرخ تغذیه با شیر مادر، نبود آموزش کافی برای کادر درمان است. تنها ۲۰ درصد کشورها آموزش تغذیه نوزاد و کودک را در برنامههای آموزشی پزشکان و پرستاران خود گنجاندهاند. این کمبود باعث میشود بسیاری از مادران بدون دریافت مشاوره تخصصی درباره شیردهی و زمان مناسب آغاز تغذیه تکمیلی، از بیمارستان ترخیص شوند.
این خلأ آموزشی و حمایتی نهتنها سلامت نوزادان را تهدید میکند، بلکه موجب کاهش بهرهوری اقتصادی نیز میشود. طبق اعلام این دو نهاد، هر یک دلار سرمایهگذاری در حمایت از شیردهی میتواند تا ۳۵ دلار بازگشت اقتصادی به همراه داشته باشد.
درخواست برای اقدامات فوری و سرمایهگذاری پایدار
WHO و یونیسف خواستار اقدام فوری دولتها و نهادهای سلامت برای تقویت حمایت از مادران شیرده شدهاند. از جمله پیشنهادهای مطرحشده در این بیانیه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
اختصاص بودجه کافی برای مراقبتهای باکیفیت مادر و نوزاد، بهویژه خدمات پشتیبانی شیردهی
ادغام مشاوره شیردهی در مراقبتهای دوران بارداری، زایمان و پس از زایمان
آموزش جامع کارکنان نظام سلامت برای حمایت از شیردهی، حتی در شرایط بحران
تقویت نظامهای اجتماعی برای پشتیبانی از مادران تا دو سال پس از تولد کودک
اجرای کامل آییننامه بینالمللی بازاریابی جانشینهای شیر مادر در مراکز درمانی
تنها ۴۸ درصد نوزادان زیر شش ماه در جهان از شیر مادر تغذیه میشوند
حمایت از شیردهی؛ ضرورتی بهداشتی، اخلاقی و اقتصادی
در پایان این بیانیه، WHO و یونیسف تأکید کردهاند که حمایت از شیردهی نهتنها یک ضرورت بهداشتی، بلکه یک وظیفه اخلاقی و اقتصادی است. این دو نهاد بینالمللی متعهد شدهاند که کشورها را در ایجاد نظامهای سلامت مقاوم و پایدار یاری کنند تا هیچ مادر یا کودکی از خدمات حمایتی محروم نماند.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*