پژوهشگران حوزه نانوپزشکی موفق به توسعه روشی نوآورانه برای واکسیناسیون شدهاند که به جای تزریق سوزنی، از نخ دندان آغشته به واکسن بهره میبرد. این شیوه جدید، با هدف تحریک سیستم ایمنی در نواحی مخاطی بدن، بهویژه دهان و لثه، طراحی شده و میتواند تحولی در شیوههای ایمنسازی بهویژه در حیوانات آزمایشگاهی ایجاد کند.
نخ دندان؛ مسیر تازهای برای انتقال واکسن
در این روش، نخ دندان بدون موم به واکسن آغشته شده و از میان بافت اتصال دندان و لثه عبور داده میشود. این ناحیه که به نام اپیتلیوم اتصالی شناخته میشود، برخلاف سایر پوششهای مخاطی بدن مانند ریه یا روده، فاقد سد محافظتی قوی است و به همین دلیل قابلیت بالایی در جذب مواد و تحریک سلولهای ایمنی دارد.
پروفسور هارویندر سینگ گیل، استاد نانوپزشکی دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی، در توضیح اهمیت این روش میگوید: «سطوح مخاطی مانند پوشش داخلی بینی و ریهها، نخستین نقاط تماس بدن با عوامل بیماریزا هستند. واکسنهای تزریقی معمولاً پادتن را در خون تولید میکنند، اما واکسنهای مخاطی میتوانند هم در خون و هم در سطح مخاطی بدن ایمنی ایجاد کنند. این یعنی یک لایه محافظتی بیشتر در برابر ویروسهایی مانند آنفلوانزا و کووید.»
نتایج آزمایشگاهی؛ اثربخشی بالاتر نسبت به روشهای رایج
در آزمایشهای انجامشده روی موشهای آزمایشگاهی، پژوهشگران نخ دندان آغشته به واکسن را در میان دندانهای حیوانات عبور دادند. نتایج نشان داد که این روش:
واکسیناسیون با نخ دندان؛ جایگزین تزریق سوزنی
پاسخ ایمنی مخاطی بسیار قویتری نسبت به روش زیرزبانی (که تاکنون بهعنوان استاندارد طلایی شناخته میشد) ایجاد کرده است.
در مقابله با ویروس آنفلوانزا، اثربخشی مشابهی با واکسنرسانی از طریق بینی داشته است.
این یافتهها نشان میدهد که استفاده از اپیتلیوم اتصالی بهعنوان مسیر انتقال واکسن، میتواند راهی مؤثر برای تحریک ایمنی مخاطی باشد؛ نوعی ایمنی که نقش کلیدی در مقابله با ویروسهای تنفسی دارد.
آیندهای نو در واکسیناسیون بدون سوزن
با توجه به نتایج امیدوارکننده این پژوهش، میتوان انتظار داشت که در آینده، واکسیناسیون از طریق نخ دندان نهتنها در حیوانات بلکه در انسان نیز مورد بررسی و توسعه قرار گیرد. این روش میتواند جایگزینی مناسب برای تزریقهای دردناک باشد و بهویژه برای افرادی که از سوزن هراس دارند، گزینهای جذاب و کمخطر محسوب شود.
در کنار مزایای ایمنی، این شیوه همچنین میتواند در کاهش هزینههای واکسیناسیون، افزایش دسترسی و تسهیل فرآیند ایمنسازی در جوامع مختلف نقش مؤثری ایفا کند. پژوهشگران امیدوارند با ادامه تحقیقات، این روش به مرحله تجاریسازی و استفاده گسترده برسد.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
