سرپرست دفتر بازرسی سازمان غذا و دارو هشدار داد که هدایت بیماران از سوی پزشکان به داروخانههای خاص با استفاده از نسخههایی دارای کد محرمانه، تخلفی جدی است و بهعنوان سوءاستفاده از اعتماد مردم و نقض قوانین توزیع دارو پیگرد قانونی دارد.
سعید مهرزادی توضیح داد که نسخههای کُددار معمولاً بهمنظور رصد مصرف داروهای خاص یا بیماران خاص صادر میشوند، اما برخی افراد با دستکاری این کدها یا درخواست از پزشکان برای نوشتن شماره داروخانه، بیماران را به داروخانههای خاص هدایت میکنند. او تأکید کرد: «این کار نهتنها به سلامت جامعه آسیب میزند بلکه منافع بیماران را فدای انگیزههای اقتصادی میکند.»
به گفته مهرزادی، هر پرونده تخلف در این زمینه ابتدا در دانشگاههای علوم پزشکی و معاونتهای درمان بررسی میشود و در صورت اثبات، به کمیتههای انتظامی و حقوقی ارجاع مییابد. مراجع قضائی میتوانند با پزشک، داروساز یا هر فرد دخیل در این فساد برخورد قاطع داشته باشند و مجازاتهای انضباطی تا لغو پروانه فعالیت را اعمال کنند.
کارشناسان حوزه دارو میگویند توسعه نسخهنویسی الکترونیک و اتصال آن به سامانههای توزیع شبکهای، مهمترین راهکار برای شفافسازی است. مهرزادی افزود: «با بهکارگیری سامانه نسخه الکترونیک، امکان رهگیری مسیر نسخه تا تحویل داروخانه و تاریخ مصرف آن فراهم میشود و هرگونه تغییر یا دستکاری کد نسخه بلافاصله قابل ردیابی خواهد بود.»

برای جلوگیری از تکرار تخلفات مشابه، نیاز به تدوین دستورالعملهای تخصصی و برگزاری دورههای آموزشی برای پزشکان و داروسازان احساس میشود. پیشنهاد شده است که نظام پزشکی و سازمان غذا و دارو با همکاری یکدیگر، خوداظهاری منظم از داروخانهها و مکانیزمی برای ثبت شکایات بیماران راهاندازی کنند تا هرگونه سوءاستفاده به سرعت گزارش و رسیدگی شود.
در نهایت، مهرزادی از مردم و بیماران خواست قبل از تهیه هر نسخه به کد درجشده و نام داروخانه روی برچسب نسخه دقت کنند و در صورت مواجهه با هر درخواست غیرمعمول یا اجباری برای مراجعه به داروخانه خاص، موضوع را از طریق سامانه ۱۹۰ یا اداره بازرسی دانشگاه علوم پزشکی محل اقامت پیگیری کنند. چنین مشارکت مردمی میتواند یکی از مؤثرترین روشها برای مقابله با این پدیده شوم و حفظ سلامت آحاد جامعه باشد.
مجله سلامت و بهداشت دکتر هادی خرم نژاد