امیر مهرور، ارتوپد و جراح استخوان و مفاصل دانشگاه شهید بهشتی، با تأکید بر اهمیت تشخیص بهموقع سیاتیک، از شایعبودن اشتباه گرفتن آن با گرفتگی عضلات خبر داد. به گفته وی، عصب سیاتیک که طولانیترین عصب بدن است، کنترل حرکت و حس در تمام اندام تحتانی را برعهده دارد و آسیب به آن میتواند پیامدهای جبرانناپذیری مانند فلج دائم به همراه داشته باشد.
مهرور توضیح میدهد که بسیاری از بیماران تفاوت میان درد عصبی ناشی از سیاتیک و درد عضلانی (گرفتگی عضلات) را درک نمیکنند. گرفتگی عضلات غالباً با انقباض ناگهانی و موقت عضله در ناحیه ساق یا ران همراه است و پس از چند دقیقه استراحت یا ماساژ برطرف میشود. در مقابل، درد سیاتیک معمولاً:
از ناحیه کمر یا باسن آغاز شده و به سمت پایین پا تیر میکشد
با سوزش، برقگرفتگی یا بیحسی کف پا تظاهر میکند
در حالت نشسته یا خمشدن به جلو تشدید میشود
سیاتیک را با گرفتگی عضلات اشتباه نگیرید
متأسفانه برخی افراد برای تسکین درد سیاتیک به روشهای غیرعلمی نظیر ایجاد خراش روی پوست یا استفاده از ابزار سنتی متوسل میشوند که مهرور آن را بسیار خطرناک میداند: «این اقدامات ممکن است موقتاً توجه مغز را از درد منحرف کند، اما عصب آسیبدیده را ترمیم نکرده و حتی احتمال بروز عفونت و بدتر شدن وضعیت را بالا میبرد.»
عواقب بیتوجهی به سیاتیک
در صورت تأخیر در تشخیص و درمان، فشار مزمن روی عصب سیاتیک میتواند منجر به:
ضعف عضلانی و دشواری در راهرفتن
اختلال در کنترل مثانه و روده
درد دائمی و کاهش کیفیت زندگی
شود. مطالعات نشان میدهد مداخلات درمانی بهموقع، از جمله فیزیوتراپی و درمانهای کمتهاجمی، تا حد زیادی از پیشرفت آسیب جلوگیری میکند.
راهکارهای علمی برای بهبود سیاتیک
برای تشخیص دقیق سیاتیک و افتراق آن از گرفتگی عضلانی، پزشک متخصص ممکن است:
معاینه بالینی و ارزیابی دامنه حرکتی
تصویربرداریهای تشخیصی مانند MRI یا سیتیاسکن
تستهای الکترودیاگنوستیک برای بررسی سرعت انتقال عصبی
پس از تأیید آسیب عصب، درمانهای زیر بهطور مرحلهای اجرا میشوند:
فیزیوتراپی و اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن
مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) و شلکنندههای عضلانی
تزریق موضعی کورتون یا داروهای بیحسی در فضای اپیدورال
در موارد شدید، اقدامات جراحی برای رفع فشار از روی عصب
پیشگیری و مراقبتهای تکمیلی
باور کارشناسان این است که اصلاح سبک زندگی و تقویت عضلات کمر و شکم میتواند از بروز یا تشدید سیاتیک جلوگیری کند. برخی نکات کلیدی عبارتاند از:
انجام ورزشهای کششی و تقویتی بهطور منظم
پرهیز از ایستادن یا نشستن طولانیمدت
استفاده از تشک و صندلی ارگونومیک
توجه به وزن مناسب و حفظ تناسب اندام
مهرور در پایان تأکید کرد که درمان سایتیک نیازمند مراجعه به متخصص ارتوپدی یا پزشک اعصاب است و هرگونه اقدام غیرعلمی و خودسرانه میتواند آسیبهای جدیتری به همراه داشته باشد. با تشخیص بهموقع و درمان اصولی، بیش از ۹۰ درصد بیماران قادر به بازگشت به فعالیتهای روزمره خواهند بود.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*