نتایج پژوهشی جدید که در کنگره ۲۰۲۶ آکادمی نورولوژی اروپا (EAN) ارائه شد، نشان میدهد که زنان مبتلا به بیماری پارکینسون بیش از مردان در معرض تغییرات مغزی مرتبط با بیماری آلزایمر قرار دارند. این یافته که بر اساس بررسی بافت مغز ۲۳۰ بیمار مبتلا به پارکینسون به دست آمده، میتواند به شناسایی زودهنگام افراد پرخطر و توسعه درمانهای هدفمند برای پیشگیری از افت حافظه کمک شایانی کند.
تفاوت جنسیتی در تغییرات مغزی؛ زنان مبتلا به پارکینسون دو برابر بیشتر در معرض پلاکهای آمیلوئیدی
پژوهشگران کلینیک مایو در آریزونا با بررسی اطلاعات مربوط به ۲۳۰ بیمار که ابتلای آنان به پارکینسون پس از مرگ و از طریق کالبدشکافی تأیید شده بود، دریافتند که زنان مبتلا به پارکینسون بهطور قابلتوجهی پلاکهای آمیلوئیدی بیشتری نسبت به مردان دارند. این پلاکها که تودههای چسبندهای از پروتئین میان سلولهای مغزی هستند، یکی از شاخصترین نشانههای بیماری آلزایمر به شمار میروند. نتایج نشان داد که بیش از نیمی از زنان دارای تجمع زیاد این پلاکها بودند، در حالی که این میزان در مردان حدود ۴۰ درصد بود. حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن و وجود ژن «APOE ε۴» که خطر ابتلا به آلزایمر را بهشدت افزایش میدهد، زنان همچنان بیش از دو برابر مردان احتمال داشت که دچار تجمع گسترده پلاکهای آمیلوئیدی باشند.
آلزایمر این زنان را تهدید میکند
چرا زنان با وجود آسیب بیشتر، عملکرد شناختی مشابهی با مردان دارند؟
اریکا درایور-دانکلی، سرپرست این پژوهش، گفت که یافتهها نشان میدهد زنان از نظر زیستی ممکن است در صورت ابتلا به پارکینسون، آسیبپذیری بیشتری نسبت به تغییرات مغزی مرتبط با آلزایمر داشته باشند. با این حال، یکی از یافتههای جالب پژوهش این بود که افزایش پلاکهای آمیلوئیدی لزوماً با افت محسوس حافظه یا تشخیص بیشتر زوال عقل ناشی از آلزایمر همراه نبود. زنان و مردان در آزمونهای شناختی عملکرد تقریباً مشابهی داشتند، با وجود اینکه زنان آسیبشناسی مغزی بیشتری نشان میدادند. پژوهشگران چند توضیح احتمالی برای این موضوع مطرح کردند؛ از جمله اینکه ممکن است تعداد شرکتکنندگان برای آشکار شدن تفاوتهای ظریف شناختی کافی نبوده است، یا اینکه برخی زنان از «ذخیره شناختی» بیشتری برخوردار بودند که به مغز اجازه میدهد با وجود آسیبهای بیشتر، عملکرد طبیعی خود را برای مدت طولانیتری حفظ کند.
اهمیت شناسایی زودهنگام زنان پرخطر و توسعه درمانهای هدفمند
این نتایج که با پژوهشهای پیشین درباره آلزایمر نیز همخوانی دارد، نشان میدهد که حتی زنانی که پارکینسون ندارند نیز معمولاً تغییرات مغزی شدیدتری مرتبط با آلزایمر نسبت به مردان تجربه میکنند. این موضوع احتمال وجود آسیبپذیری زیستی ویژه در زنان را تقویت میکند که در صورت ابتلا به پارکینسون اهمیت بیشتری پیدا میکند. شناخت بهتر این تفاوتها میتواند در آینده به بهبود مراقبت از بیماران کمک کند؛ به گونهای که پزشکان بتوانند زنان مبتلا به پارکینسون را که در معرض خطر بالاتر تغییرات مرتبط با آلزایمر قرار دارند، زودتر شناسایی کرده و وضعیت حافظه و عملکرد شناختی آنان را با دقت بیشتری پایش کنند. همچنین این نتایج میتواند مسیر توسعه درمانهای جدیدی را هموار کند که روند پیشرفت هر دو بیماری پارکینسون و آلزایمر را کندتر سازند. پژوهشگران تأکید کردهاند که این پژوهش هنوز در یک مجله علمی داوریشده منتشر نشده و برای تایید نهایی به مطالعات گستردهتر و متنوعتری نیاز است، اما یافتههای جدید بر اهمیت بررسی تفاوتهای جنسیتی در بیماریهای مغزی تأکید کرده و میتواند در آینده به ارائه درمانها و راهکارهای شخصیسازیشده برای پیشگیری از افت شناختی در افراد مبتلا به پارکینسون منجر شود.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
