برخی منابع آنلاین کوآنزیم Q10 را برای کنترل قند خون توصیه میکنند، اما متخصصان تأکید دارند که شواهد علمی کافی برای تأیید تأثیر این مکمل بر سطح گلوکز وجود ندارد و تغییر سبک زندگی همچنان مؤثرترین روش مدیریت دیابت است.
به گزارش خبرنگار سلامت اقتصادی ما، کوآنزیم Q10 یا CoQ10 یک آنتیاکسیدان ویتامینمانند است که بدن بهطور طبیعی آن را تولید میکند و در برخی غذاها نیز یافت میشود. این مکمل بیشتر برای حمایت از سلامت قلب و افزایش انرژی به بازار عرضه میشود، اما اخیراً تبلیغات آنلاین آن را برای کنترل قند خون نیز توصیه میکنند.
بررسی تحقیقات علمی درباره تأثیر CoQ10 بر قند خون
به گفته دکتر سسیلیا لو وانگ، متخصص غدد در UCHealth، کوآنزیم Q10 بهصورت روتین برای مدیریت قند خون توصیه نمیشود و شواهد کافی برای اعتماد کامل به آن در بیماران وجود ندارد.
مکمل CoQ10 میتواند قند خون را کاهش دهد؟.
برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف روزانه CoQ10 به مدت ۸ تا ۱۰ هفته ممکن است کمی قند خون ناشتا، انسولین ناشتا و A1C را کاهش دهد، به ویژه در افراد مبتلا به پیشدیابت و دیابت. با این حال، این مطالعات محدودیتهای قابل توجهی دارند:
اکثر مطالعات کوتاهمدت هستند و دادههای بلندمدت کافی درباره تأثیر CoQ10 بر قند خون وجود ندارد.
عوامل مؤثر دیگر مانند رژیم غذایی، فعالیت بدنی و بیماریهای مزمن دیگر در این مطالعات کنترل نمیشوند.
حجم نمونه در این تحقیقات کوچک است و برخی مقالات دارای ایراد علمی یا مورد بازبینی قرار گرفتهاند.
مکانیسمهای احتمالی تأثیر کوآنزیم Q10 بر گلوکز
در صورت وجود تأثیر، محققان چند مکانیسم احتمالی را برای تأثیر CoQ10 بر قند خون مطرح کردهاند:
بهبود سیگنالدهی انسولین در سلولها
کمک به عملکرد سلولهای بتای پانکراس که مسئول تولید انسولین هستند
خاصیت ضدالتهابی که همراه با رژیم سالم و ورزش میتواند مفید باشد
محافظت از میتوکندریها برای پردازش بهتر گلوکز در سلولها
نکات مهم قبل از مصرف مکمل CoQ10
پیش از شروع مصرف کوآنزیم Q10 برای کنترل قند خون، توجه به موارد زیر ضروری است:
حتماً با پزشک خود مشورت کنید، به ویژه اگر داروهای خاص یا درمانهای ضدسرطان مصرف میکنید، زیرا CoQ10 ممکن است با آنها تداخل داشته باشد.
دوز معمول برای مدیریت قند خون ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیگرم در روز است.
بیشترین اثر احتمالی CoQ10 بر قند خون ممکن است در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ مشاهده شود.
جایگاه CoQ10 در مقابل سبک زندگی سالم
دکتر راشل پسا-پولاک تأکید میکند که تغییرات سبک زندگی، مانند رژیم غذایی سالم برای قلب، فعالیت بدنی منظم و کاهش وزن، اولین و مؤثرترین روش مدیریت دیابت هستند. اثر کوآنزیم Q10 بر قند خون ممکن است وجود داشته باشد، اما به مراتب کمتر و نامطمئنتر از داروهای تجویزی و مداخلات سبک زندگی است.
بنابراین، اگرچه برخی تحقیقات اولیه نشاندهنده تأثیر مثبت احتمالی CoQ10 بر قند خون هستند، اما این مکمل نمیتواند جایگزین درمانهای اصلی دیابت و سبک زندگی سالم شود و مصرف آن باید با مشورت پزشک انجام گیرد.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
