متخصصان مغز و اعصاب هشدار میدهند بروز علائم موقتی شبیه سکته مغزی که طی چند دقیقه یا ساعت برطرف میشود، میتواند نشانه خطر وقوع یک سکته شدید در روزها و هفتههای آینده باشد. این زنگ خطر که به آن سکته کوچک یا حمله ایسکمیک گذرا گفته میشود، گاهی تا ۹۰ روز پس از بروز علائم اولیه، فرد را تهدید میکند.
سکته کوچک چیست و چرا نباید آن را نادیده گرفت؟
سکته کوچک که در اصطلاح پزشکی «حمله ایسکمیک گذرا» (TIA) نامیده میشود، وضعیتی است که در آن جریان خون بخشی از مغز به طور موقت قطع میشود. برخلاف سکته مغزی اصلی، این حالت آسیب دائمی به بافت مغز وارد نمیکند و علائم آن طی چند دقیقه تا چند ساعت کاملاً برطرف میشود.
سکته کوچک؛ هشدار جدی برای ۹۰ روز سرنوشتساز
به گزارش سلامت نیوز به نقل از وبگاه اِلاِیدی، گاهی بدن پیش از یک سکته مغزی بزرگ، سیگنال هشدار میفرستد. متخصصان میگویند همین موقتی بودن علائم باعث میشود برخی افراد آن را نادیده بگیرند؛ در حالی که این اتفاق میتواند زنگ خطری جدی برای وقوع یک سکته کامل در آینده نزدیک باشد.
علائم هشداردهنده سکته کوچک؛ مشابه اما گذرا
نشانههای سکته کوچک دقیقاً شبیه علائم سکته مغزی است و باید بسیار جدی گرفته شود. مهمترین این علائم عبارتند از:
افتادگی یک طرف صورت: فرد قادر به کنترل عضلات یک سمت صورت نیست
ضعف یا بیحسی در اندامها: ناتوانی در بالا بردن هر دو دست یا احساس کرختی در یک طرف بدن
اختلال در تکلم: تاری صحبت کردن، مشکل در یافتن کلمات یا درک گفتار دیگران
علاوه بر این موارد، علائمی مانند مشکلات بینایی (تاری دید یا دوبینی)، سرگیجه شدید، گیجی، از دست دادن ناگهانی تعادل، دشواری در بلع و حتی حالت تهوع نیز ممکن است بروز کند. تفاوت اصلی سکته کوچک با سکته مغزی در این است که این نشانهها معمولاً پس از چند دقیقه یا چند ساعت کاملاً از بین میروند.
چرا ۹۰ روز آینده پس از سکته کوچک حیاتی است؟
پزشکان تأکید میکنند سکته کوچک اغلب پیشدرآمد یک سکته مغزی شدید است. آمارها نشان میدهد خطر وقوع سکته اصلی میتواند در ۴۸ ساعت نخست بسیار بالا باشد و همچنان در بازههای ۷ روزه، ۳۰ روزه و حتی تا ۹۰ روز پس از آن ادامه یابد.
به همین دلیل، تجربه هرگونه علامت شبیه سکته—حتی اگر کاملاً برطرف شود—یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود و فرد باید فوراً به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه کند. تشخیص و درمان بهموقع میتواند از بروز سکته مغزی شدید و عوارض جبرانناپذیر آن جلوگیری کند.
اقدامات فوری پس از بروز علائم سکته کوچک
کارشناسان حوزه سلامت توصیه میکنند در صورت مشاهده علائم سکته کوچک، اقدامات زیر را فوراً انجام دهید:
۱. بلافاصله به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید: هرگز منتظر برطرف شدن خودبهخودی علائم نمانید. ۲. ارزیابی تخصصی مغز و عروق انجام دهید: پزشک با انجام آزمایشهای تصویربرداری و بررسی عروق، وضعیت دقیق را مشخص میکند. ۳. علت زمینهای بررسی شود: عواملی مانند لخته خون، تنگی عروق یا اختلالات قلبی باید شناسایی و درمان شوند.
پس از ارزیابی کامل، پزشک ممکن است داروهای ضدلخته، داروهای کاهشدهنده فشار خون یا استاتینها را برای کاهش خطر سکته بعدی تجویز کند. در برخی موارد، اقدامات مداخلهای مانند آنژیوپلاستی یا جراحی نیز ممکن است ضروری باشد.
چگونه خطر سکته مغزی را کاهش دهیم؟
گرچه سکته ممکن است در هر سنی رخ دهد، اما با اصلاح سبک زندگی میتوان خطر آن را به میزان قابل توجهی کاهش داد. مهمترین راهکارهای پیشگیری عبارتند از:
داشتن رژیم غذایی سالم و متعادل: مصرف میوهها، سبزیجات، غلات کامل و کاهش مصرف نمک و چربیهای اشباع
فعالیت بدنی منظم: حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی با شدت متوسط در هفته
کنترل فشار خون، قند خون و چربی خون: اندازهگیری منظم و مصرف داروهای تجویز شده
ترک سیگار و پرهیز از مصرف الکل: این دو عامل خطر سکته را به شدت افزایش میدهند
جمعبندی؛ هشداری که نباید نادیده گرفته شود
سکته کوچک ممکن است کوتاه و گذرا باشد، اما پیام آن بسیار جدی است. این اتفاق هشداری است که نشان میدهد سیستم گردش خون دچار مشکل شده و احتمال یک رویداد خطرناکتر وجود دارد. اقدام سریع و مراجعه به پزشک میتواند از یک سکته مغزی شدید در هفتهها یا ماههای آینده پیشگیری کند.
به یاد داشته باشید که سکته مغزی یکی از علل اصلی ناتوانی و مرگ در جهان است، اما بسیاری از موارد آن قابل پیشگیری هستند. نادیده گرفتن هشدار کوتاه سکته کوچک، ممکن است بهایی سنگین در پی داشته باشد. اگر خودتان یا اطرافیانتان هر یک از علائم ذکر شده را تجربه کردید، حتی اگر短暂 و گذرا بود، آن را جدی بگیرید و سریعاً به مرکز درمانی مراجعه کنید.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
