چرا متفورمین اثر ورزش بر کنترل قند خون را کاهش می دهد؟
یافتههای تازه درباره متفورمین و ورزش
پژوهشهای جدید نشان میدهد که متفورمین، یکی از پرمصرفترین داروهای دیابت، میتواند اثرات مثبت ورزش بر کنترل قند خون و سلامت عروق را کاهش دهد. این دارو که میلیونها نفر برای مدیریت دیابت نوع ۲ مصرف میکنند، بهطور ناخواسته بخشی از مزایای ورزش در بهبود عملکرد بدن را محدود میسازد.
جزئیات مطالعه دانشگاه راتگرز
در یک تحقیق بالینی، ۷۲ فرد مبتلا به سندرم متابولیک به چهار گروه تقسیم شدند:
ورزش شدید همراه با دارونما
ورزش شدید همراه با متفورمین
ورزش سبک همراه با دارونما
ورزش سبک همراه با متفورمین
چرا متفورمین اثر ورزش بر کنترل قند خون را کاهش می دهد؟
این افراد طی ۱۶ هفته تحت بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که ورزش بهتنهایی باعث بهبود جریان خون، افزایش حساسیت به انسولین و کاهش قند خون شد. اما در گروههایی که متفورمین مصرف میکردند، این اثرات بهطور قابل توجهی کاهش یافت. حتی افزایش آمادگی جسمانی و کاهش التهاب در این افراد کمتر از گروههای بدون دارو بود.
چرا متفورمین اثر ورزش را محدود میکند؟
محققان معتقدند دلیل اصلی این پدیده به عملکرد میتوکندری در سلولها مربوط میشود. متفورمین با مهار بخشی از فعالیت میتوکندری، استرس اکسیداتیو را کاهش میدهد. هرچند این مکانیسم برای کنترل قند خون مفید است، اما همزمان میتواند مانع از تطبیق سلولی ناشی از ورزش شود. به بیان ساده، همان فرآیندی که متفورمین را مؤثر میکند، پاسخ بدن به ورزش را محدود میسازد.
پیامدهای بالینی برای بیماران دیابتی
ورزش یکی از ارکان اصلی پیشگیری و درمان دیابت است. اگر متفورمین اثرات ورزش را کاهش دهد، بیماران ممکن است از مزایای کامل فعالیت بدنی در کاهش خطر دیابت و بیماریهای قلبی محروم شوند. این موضوع اهمیت طراحی برنامههای درمانی شخصیسازیشده را دوچندان میکند. پزشکان باید ترکیب دارو و ورزش را با دقت بررسی کنند تا بیماران بیشترین بهره را از هر دو روش ببرند.
جمعبندی
یافتههای تازه نشان میدهد که متفورمین میتواند اثرات مثبت ورزش بر کنترل قند خون و سلامت قلبی-عروقی را کاهش دهد. با این حال، بیماران نباید خودسرانه مصرف دارو یا ورزش را قطع کنند. بهترین راهکار، مشاوره با پزشک و تدوین برنامهای متناسب با شرایط فردی است تا هم دارو و هم ورزش در کنار یکدیگر بیشترین اثر را داشته باشند.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
