تحقیقات جدید نشان میدهد افرادی که تا دیروقت بیدار میمانند، به دلیل تمرکز مصرف غذا در ساعات پایانی شب، با سطوح بالاتر کلسترول، چربی شکمی و ضعف در تنظیم قند خون مواجه هستند؛ یافتهای که اهمیت «زمان غذا خوردن» را به اندازه «چه چیزی خوردن» برجسته میکند.
به گزارش خبرنگار سلامت ما، مطالعه روی ۲۸۷ زن در نیوزیلند که نتایج آن در نشریه Nutrients منتشر شده، نشان داد که «سحرخیزان» و «شبزندهدارها» هر روز تقریباً به یک اندازه کالری مصرف میکنند، اما تفاوت در زمان غذا خوردن، تأثیر چشمگیری بر شاخصهای سلامت آنها داشته است.
شبزندهدارها؛ مصرف غذا در ساعات پایانی شب، عامل افزایش چربی بدن
شب زنده دارها در معرض خطر چاقی و قلب ناسالم
روزان کروگر، استاد تغذیه در دانشگاه گریفیت استرالیا و نویسنده ارشد این مطالعه، در این باره گفت: «این تحقیق نشان میدهد که زمان غذا خوردن افراد ممکن است به اندازه آنچه میخورند مهم باشد.» شرکتکنندگان در این مطالعه همگی زنان بین ۱۸ تا ۴۵ سال بودند و محققان کرونوتایپهای فردی، سلامت کلی و الگوهای غذایی آنها را مورد بررسی قرار دادند.
نتایج نشان داد افراد شبزندهدار الگوهای غذایی ناسالمتری داشتند و مصرف غذای غنی از انرژی آنها در طول عصر و شب (بین ساعت ۸ شب تا ۳ بامداد) متمرکز بود. در مقابل، سحرخیزان مصرف غذای خود را در ساعات ابتدایی روز متمرکز کرده بودند.
چرا شبزندهدارها چاقترند؟
کروگر و همکارانش توضیح میدهند که غذا خوردن در شب، زمانی که بدن در حالت استراحت و خواب قرار دارد، فرآیندی دشوارتر برای متابولیسم است. در این شرایط، بدن به جای سوزاندن کالریهای دریافتی، آنها را به صورت چربی ذخیره میکند. این مکانیسم بیولوژیکی علت اصلی درصد چربی بدن بالاتر، حجم چربی شکمی بیشتر و سطوح بالاتر کلسترول در میان شبزندهدارهاست.
قند خون؛ دیگر قربانی شبزندگی
علاوه بر چاقی و افزایش چربیهای خون، تنظیم قند خون نیز در میان زنان شبزندهدار ضعیفتر از همتایان سحرخیزشان بود. این یافته نشان میدهد که اختلال در ریتم شبانهروزی نهتنها بر متابولیسم چربی، بلکه بر سوختوساز قند نیز تأثیر منفی میگذارد.
استراتژی ساده برای بهبود سلامت
کروگر در پایان تأکید کرد که «هر دو گروه سحرخیز و شبزندهدار، مقادیر مشابهی غذا یا انرژی در طول روز مصرف میکردند، اما زمان غذا خوردن بسیار مهم بود.» بر این اساس، محققان پیشنهاد میکنند که هدف قرار دادن زمان وعدههای غذایی، به ویژه کاهش غذا خوردن در اواخر شب، میتواند یک استراتژی کلیدی و مؤثر برای بهبود سلامت در میان افرادی باشد که الگوی خواب شبانه دارند.
گفتنی است این یافتهها در حالی منتشر میشود که سبک زندگی مدرن و افزایش استفاده از صفحات نمایشی، بسیاری از افراد را به سمت شبزندگی سوق داده است و آگاهی از این خطرات میتواند گامی مؤثر در جهت اصلاح الگوی غذایی و خواب باشد.
# بیوگرافی دکتر هادی خرمنژاد
**دکتر هادی خرمنژاد**
مدیر مسئول و سردبیر | مجله سلامت و بهداشت
متخصص داخلی و فوق تخصص گوارش و کبد
---
### **خلاصه حرفهای**
دکتر هادی خرمنژاد پزشک متخصص، نویسنده علمی و مدیر رسانهای حوزه سلامت با بیش از ۱۵ سال سابقه حرفهای است. ایشان با تلفیق دانش پزشکی تخصصی و مهارتهای رسانهای، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در حوزه آموزش سلامت عمومی ایران تبدیل شدهاند.
### **تحصیلات و تخصصهای پزشکی**
- دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- تخصص داخلی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- فلوشیپ گوارش و کبد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دورههای تخصصی تغذیه بالینی و آموزش سلامت جامعه
### **گواهینامههای تخصصی**
- گواهی پزشکی مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) - دانشگاه جانز هاپکینز
- گواهی آموزش سلامت دیجیتال - سازمان جهانی بهداشت (WHO)
- گواهی سواد رسانهای سلامت - انجمن آموزش سلامت ایران
### **سمتهای فعلی**
- مدیر مسئول و سردبیر مجله سلامت و بهداشت (از ۱۳۹۷)
- پزشک متخصص گوارش و کبد در مطب شخصی
- مشاور سلامت در شبکههای ملی تلویزیون و رادیو
- عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه علوم پزشکی ایران
### **سوابق اجرایی و علمی**
- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی (۱۳۹۰-۱۳۹۸)
- رئیس بخش گوارش بیمارستان دکتر علی شریعتی (۱۳۹۴-۱۳۹۸)
- مشاور ارشد سلامت در سازمان غذا و دارو (۱۳۹۶-۱۳۹۹)
- نویسنده ثابت بخش سلامت روزنامه شرق (۱۳۹۲-۱۳۹۶)
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **"سلامت دیجیتال: راهنمای عملی برای جامعه"** - انتشارات تیمورزاده
۲. **"بیماریهای گوارشی: پیشگیری و درمان"** - انتشارات ارجمند
۳. **"سواد سلامت: از تئوری تا عمل"** - انتشارات علوم پزشکی
۴. ویراستار علمی **"اطلس بیماریهای کبدی ایران"**
### **مقالات و پژوهشهای علمی**
- ۳۵ مقاله پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی
- ۱۸ مقاله مروری در حوزه آموزش سلامت
- ۲۵۰ مقاله عمومی در رسانههای ملی
- سخنران اصلی ۴۰ همایش ملی و بینالمللی
### **جوایز و افتخارات**
- مروج برتر سلامت دیجیتال - انجمن آموزش سلامت ایران (۱۴۰۰)
- پزشک نمونه آموزش سلامت - وزارت بهداشت (۱۳۹۹)
- نویسنده برتر مطبوعات سلامت - جشنواره ملی رسانههای سلامت (۱۳۹۸، ۱۴۰۱)
- پژوهشگر برتر حوزه گوارش - کنگره گوارش و کبد ایران (۱۳۹۷)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
- عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران
- عضو شورای سیاستگذاری آموزش سلامت وزارت بهداشت
- عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سلامت ایران
- مشاور انجمن حمایت از بیماران کبدی
### **تخصصهای کلیدی**
- آموزش سلامت عمومی و سواد سلامت
- روزنامهنگاری پزشکی و علمی
- مدیریت رسانههای تخصصی سلامت
- پژوهش در زمینه بیماریهای گوارشی
- مشاوره در توسعه محتوای سلامت دیجیتال
- تفسیر اخبار پزشکی برای عموم مردم
### **دورهها و کارگاههای آموزشی**
- مدرس دورههای آموزش سلامت برای پزشکان عمومی
- برگزارکننده کارگاههای سواد رسانهای سلامت برای خبرنگاران
- مربی دورههای نویسندگی علمی برای دانشجویان پزشکی
- سخنران مدعو در مدارس و مراکز آموزشی عمومی
### **روششناسی کار**
دکتر خرمنژاد در تولید محتوا بر چهار اصل تأکید دارد:
۱. **دقت علمی**: استناد به منابع معتبر و بهروز پزشکی
۲. **شفافیت**: بیان واضح محدودیتهای دانش پزشکی
۳. **عملی بودن**: ارائه راهکارهای قابل اجرا در زندگی روزمره
۴. **اخلاقمحوری**: رعایت حریم خصوصی بیماران و اصول اخلاق پزشکی
### **دستاوردهای مجله سلامت و بهداشت**
- ایجاد بزرگترین بانک اطلاعات سلامت به زبان فارسی
- دسترسی ماهانه ۵۰۰ هزار خواننده به مطالب معتبر سلامت
- راهاندازی خط مشاوره رایگان سلامت
- تولید ۲۰۰۰ مقاله تخصصی سلامت عمومی
- همکاری با ۱۰۰ متخصص حوزههای مختلف پزشکی
### **مأموریت حرفهای**
"مأموریت من تبدیل علم پیچیده پزشکی به دانستههای قابل فهم و کاربردی برای هر ایرانی است. معتقدم سواد سلامت حق اساسی هر شهروند و پایهای برای توسعه جامعه سالم است."
### **ارزیابی تخصصی **
- **تجربه**: ۱۵ سال طبابت بالینی + ۱۰ سال فعالیت رسانهای سلامت
- **تخصص**: مدارک عالی پزشکی + تخصص گوارش + گواهیهای آموزش سلامت
- **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، عضویت در نهادهای تخصصی، تألیفات علمی
- **اعتماد**: شفافیت مدارک، پایبندی به اخلاق پزشکی، پاسخگویی عمومی
### **سیاستهای اخلاقی و حرفهای**
- عدم تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم محصولات سلامت
- افشای هرگونه تعارض منافع احتمالی
- بهروزرسانی منظم اطلاعات براساس جدیدترین یافتهها
- پاسخگویی به سؤالات و تصحیح اشتباهات در اسرع وقت
---
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله سلامت و بهداشت
**تأییدیه**: نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
**کد اخلاقی**: MED-ETH-2023-۰۵
*کلیه اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط دکتر خرمنژاد مبتنی بر آخرین راهنمای بالینی و پروتکلهای علمی روز دنیا است.*
